Nyengkuyung Ngrembakakake Basa Jawa

          

Gambar kapethik saka Jateng Tribun news

Ora kena dipungkiri yen saiki basa Jawa ilang saka bebrayan adi. Ora mung ing laladaning wong tuwa. Ing wewengkone bocah-bocah apamaneh. Babar blas wis ora wanuh. Wong kang urip ing desa lan kutha padha bae. Pakulinan migunakake basa Jawa kanggo pacelathon wis ora ana. Yen ana, mesthi ora akeh, tur lumrahe kurang migatekake unggah-ungguhing basa.

            Apamaneh ing lembaga-lembaga, apa kuwi pamarintah utawa swasta, saben dina kaya-kaya kudu migunakake basa Indonesia kanggo pirembagan. Ya ora keleru, awit basa Indonesia minangka basa resmi kang dikukuhake pamarentah kanggo basa pengantar ing kantor-kantor.

            Ananging, kahanan sing kaya ngono kuwi, disadari apa ora, saya suwe bakal nglalekake anane basa Jawa. Kamangka basa Jawa kuwi sugih pasinaon. Basa Jawa kang lair saka kabudhayan Jawa nduweni samubarang pasinaone urip kang luhur. Kayata, unggah-ungguhing basa, prilaku, lan rasa. Yen kabeh kuwi katindakake kanthi premati bisa mujudake kapribaden urip apik.

            Bisa bae ilange urip kebak karakter ing wektu saiki karana saperangan akeh wong wis ngalekkake kearifan lokal, ing antarane anane basa Jawa kuwi. Mula, ananing kapeduliyan pamarentah bab nganakake kabijakan migunakake basa Jawa prelu diapresiasi kanthi positif.

            Wulan Maret kapungkur, Pamarentah Kabupaten Kudus, Jawa Tengah, ngresmekake dina Rebo dina basa Jawa. Bupati Kudus, Musthofa, kang napakastani prasastine ing Pandapa Kabupaten. Ing adicara kuwi dirawuhi jajaraning pejabat Kabupaten Kudus. Kalebu guru-guru, mligine guru mata pelajaran (mapel) Basa Jawa SMP/MTs lan SMA/SMK sadarajat negeri/swasta ing Kabupaten Kudus.Kabeh sing rawuh cacahe kurang luwih sewu wong.

            Ing adicara kanthi tetenger “Byawara Basa Jawi Kabupaten Kudus (Warso?) 2014”, kuwikaaturake sarwa budhaya Jawa. Kayata, pranata adicara, kejaba nganggo busana adat Jawa uga migunakake basa Jawa nalika mandhu lumakuning adicara. Semana uga nalika bupati atur sambutan, ngagem basa Jawa.

            “Kangge nguri-uri basa Jawi saha mbangun karakter adhedhasar kabudhayan Jawi, basa Jawi kedah dipunginakaken saben dinten Rebo ing sadaya papan, mliginipun wonten ing kantor-kantor saha sekolah wiwit Rebo benjing,” ature Bupati Kudus nalika sesorahing tengah-tengahing tamu undhangan.

            Ing sajerone atur sambutan kuwi, ana tembung-tembung basa Jawa kang salah pangucapane. Gegayutan karo babagan kuwi, priyayi nomer siji ing Kudus iki ngakoni. Ditegesake, salah ora apa-apa. Sing wigati wisngupaya gelem sinau. “Pramila para dwija sampun ajrih lepat menawi ngasta pasinaon Basa Jawi ngagem basa Jawi wonten sekolah,” unjuke.

            Mireng pangandika kang kaya ngono, para tamu undhangan, kang saperangan akeh kadang guru Basa Jawa, kuwi padha ngguyu. Swarane gumrenggeng ngebaki pandhapa. Nanging ora let suwe, mak klakep, wening.Awit, sakbanjure pangarsane pamarentahing Kudus, kuwi atur panyuwun marang para kadang guru. Yaiku, guru-guru Basa Jawa ing tlatah Kudus kasuwun dadi oncor ngrembakaning pakulinan migunakake basa Jawa ing kalangane bocah-bocah sekolah. Awit, saiki bocah-bocah sekolah kaya-kaya wedi migunakake basa Jawa kanggo pacelathon, apamaneh yen jinising krama.

            Kaya kang diakoni Rina Ramadhana Amalia, salah sijining siswa SMP ing Kudus, nalika didangu guru bab program basa Jawa kang wiwit diresmekake nganti cathetan iki katulis wis lumaku udakara rong minggu. Dheweke ngaku yen rumangsa kangelan migunakake basa Jawa, apa maneh yen pacelathon karo bapak/ibu guru kang kudu ngganggo basa Jawa krama. “Mboten saged, Pak,” mature. Malah dheweke matur yen kapeksa, ya migunakake basa Jawa krama kacampur basa Indonesia.

            Kanyatan kang diadhepi Rina kuwi nggambarake kanyatan kang diadhepi kabeh bocah. Bocah-bocah, malah uga wong dewasa zaman saiki, kaya wus kacabut saka akar budhayane dhewe. Mula, kanthi program “Rebo dina basa Jawa”, kuwi muga-muga bisa njalari ngrebakaning pakulinan migunakake basa Jawa.

            Sanadyan isih akeh pepalang. Kaya dene kanyatan kang katemokake ing kalangane para guru. Yaiku, saperangan akeh guru prayata padha karo Rina. Ora lancar migunakake basa Jawa. Awit, lumrahe yen pacelathon ing sekolah, guru-guru migunakake basa Indonesia. Luwih-luwih yen pacelathon karo para siswa. Sanadyan wiwitane guru wis migunakake basa Jawa, nanging para siswa ora bisa ngimbangi, pungkasane guru kapeksa migunakake basa Indonesia. Kanyatan iki kang uga  ndadekake saiki akeh guru kangelan ngecakake basa Jawa.

Ewasamana, para gurulumrahe rumangsa bombong ana program yen saben Rebo migunakake basa Jawa. “Srana basa Jawa, bocah-bocah bisa kaakrabake karo unggah-ungguh. Iku wigati banget, awit ing zaman saiki kang aran unggah-ungguh kuwi wis adoh saka pakulinane bocah-bocah,” mature Sri Isnaini, salah sawijining guru basa Jawa ing Kudus.

Dadi pangarep-arep kita, program kuwi lumaku apik. Awit, kajaba basa Jawa bisa kawarisake marang generasi enom, uga kanthi alon-alon mbangun karakter adhedhasar kearifan lokal. Kuwi kabeh mbutuhake proses kang dawa. Mula, kabeh, mligine pamarentah lan masyarakat Kudus, kudu melu nyengkuyung babagan kuwi tanpa kendhat. Mugia.

Pakaryan Prasaja, Gedhe Paedahe

SREGEP: Esok-esok salah siji kadang Pasukan Kuning wus nyapu  ing dalan Agil Kusumadya, Kudus.

Mbokmenawa akeh wong kang isih turu kalebu kulawargane, kadang siji iki wus miwiti makarya. Nggawa sapu sada lan ekrak. Nyaponi regedan kang sumebar ing dalan-dalan lan lumrahe uga ing latar-latar kantor pemerintah. Pakaryan iku lumrahe katindakake nganti sore kanthi cara gentian. Kayata, kadang siji wiwit esok nganti awan, dene sijine wiwit awan nganti sore.

Katindakake sarana ngono awit kang aran regedan kuwi tekane sawayah-wayah, bisa bengi, esok, awan, lan sore. Ana regedan godong-godongan kang tiba saka wit, uga ana regedan awit prilaku wong-wong kang kurang preduli marang karesikane lingkungan. Sanadyan wus disediyakake kranjang sampah, isih akeh pawongan kang sakepenake dhewe mbuwak regedan. Coba sawangen ing dalan-dalan. Regedan awit pratingkahe wong sumebar sakparan-paran, ana plastik, dluwang, kerdus, lan liya-liyane.

Yen ora ana kadang kang sinebut Pasukan Kuning (awit manganggo seragam kuning) iku, dalan-dalan lan latar-latar kantor pemerintah mesthi dikebaki regedan werna-werna. Mbokmewana wae ora ana bedane karo pluruhan, blumbang regedan.  Mula, Sanadyan mung nyapu regedan, kadang Pasukan Kuning kudu diajeni. Malah ajine mesthi luwih gedhe awit bisa ndadekake lingkungan reged dadi resik. Pakaryan prasaja, nanging gedhe paedahe.

Paedahe ora mung kanggo kepentingane dhewe utawa sagolongan wong, nanging kabeh wong. Kabeh wong mesthi tuwuh rasa seneng yen ndeleng lingkungan resik, seger, tur asri.  Awit lingkungan resik, seger, lan asri bisa nggawe gumregahe urip. Nyambut gawe bisa seneng, mlaku-mlaku ya krasan, jejagongan dadi betah awit papane ora njemberi.

Malah, ora sithik kutha-kutha bisa nrima Adipura awit gumregahe kadang Pasukan Kuning njaga karesikane kutha. Para pejabat pemerintah kutha dadi ya ngrasakake uwohe. Para pejabat mau, bupati utawa walikota lan sakandhahahe, rumangsa olehe mimpin dhaerah nuwuhake asil. Dhaerah kang dipimpin dadi resik lan endah. Banjur, dening pemerintah pusat, dhaerah kang bisa njaga karesikan lan kaendahan lingkungan kaganjar karo penghargaan Adipura. Yen digagas kanthi tenan, kadang Pasukan Kuning ya kudu diparingi ganjaran.

Mesthi wae, ganjaran tumraping kadang Pasukan Kuning banget dianti-anti. Awit, lumrahe uripe mung pas-pasan. Kamangka anak-anake mesthi mbutuhake ragad kanggo pendhidhikan, kajaba kabutuhan sedina-dina kang mesthi kudu ana. Apa maneh saben mundak dina, ragad kanggo nyengkuyung kabutuhan kulawraga mesthi mundhak. Mula, wigati banget mikirake panguripane kadang Pasukan Kuning.

Tradhisi Srah-srahan

Adicara srah-srahan kepala sekolah ing salah sijine sekolah ing Kudus, Jateng

Ing Indonesia, mligine ing Jawa, tradhisi srah-srahan ora mung tumprap ing nenikahan. Tradhisi srah-srahan katindakake ing samubarang ayahan kang gegayutan karo pindhahan, kalebu pindhahan pejabat saka papan pakaryan siji ing papan pakaryan sijine. Kayata, pindhahan kepala sekolah saka salah sijine sekolah menyang sekolah liyane, lan tetep dadi kepala sekolah. Utawa pindhahan guru saka sekolah siji menyang sekolah sijine. Semana uga yen ana kadang guru diangkat dadi kepala sekolah ing sekolah anyar (tegese sekolah liyane).

Babagan kang kaya ngono kuwi ana. Awit, pindhahan amerga tugas dinas. Yen wis gegayutan karo pindhahan tugas dinas ngono kuwi, biasane, ora bisa pethal saka tradhisi srah-srahan. Dadi, yen ana kadang sakpapan panggaweyan pindhah mesthi kadang-kadang liyane padha ngeterake menyang papan pakaryan kang anyar mau.

Sanadyan yen ora diterake, mesthi bae wani rawuh dhewe. Mula akeh bae kadang kang pindhahan mau sanadyan durung diterake karo kadang-kadang liyane wis miwiti makarya ing papan anyar awit tuntutan surat tugas. Dadi, sakdurunge diterake lan dipasrahake wis sesambungan karo kadang-kadang ing papan pakaryan anyar. Mesthi bae wis padha kenalan. Ananging, kang diarani srah-srahan mau tetap katindakake. Dadi, yen digagas-gagas kaya bae mubadir.

Kadang-kadang guru kang ndherek mangayubagya srah-srahan kepala sekolah

Ananging kang benar olehe nggagas ora mung nganti samono. Awit tradhisi srah-srahan kuwi ana gegayutane karo babagan rasa kekeluwargaan. Urip ing masyarakat kumpul karo akeh wong wis kaya dulur dhewe. Mula yen ana kang pindhahan, mesthi dirasakake kaya kelangan sadulur. Mula sanadyan kaya-kaya mubadir (amarga wis bisa rawuh dhewe kok ndadak diterake) srah-srahan tetep katindakake.   

Kaya kang nembe bae katindakake ing sawetara sekolah ing Kudus, Jawa Tengah (Jateng), awit wis akeh kepala sekolah kang entek masa baktine. Dadi, prelu ana kang kadhapuk dadi kepala sekolah anyar. Lan, yen ana kepala sekolah anyar, wis kaya-kaya tradhisi, mesthi ana pindhanan tugas. Kang nate dadi kepala sekolah ing kana dipindhah ing kene, sing nate ing kene dipindhah ing kana, lan sapiturute.

Kepala sekolah kang pindhah, utawa guru kang diangkat dadi kepala sekolah ing sekolah liya, mesthi diterake dening anak buwahe utawa kadang guru liyane. Rombongan/bareng-bareng kaya ngiring nganten kae. Sawise tekan sekolah kang dikarepake, para rombongan wis sinambut dening kadang guru ing sekolah anyar mau. Banjur dianakake adicara srah-srahan. Underane ana atur pepasrah lan panampi. Kang atur pepasrah kasulihi dening kadang saka sekolah lawas, kang atur panampi kasulihi kadang saka sekolah anyar.  Kanggo ngguyubake sesrawungan, ing adicara pungkasan katindakake ramah-tamah kang dibarengi karo dhahar-dhahar.

Gladhen Paduan Suara Kanggo Pitulasan

LUNGGUH karo migatekna pituture bu guru, nalika gladhen paduan suara

Wiwit wingi, Rabu (8/8) esuk, bocah-bocah padha gladhen paduan suara kanggo acara pitulasan. Gladhen paduan suara katindakake ing plataran sekolah. Manggon ing tritise bangunan  joglo sekolah cikben adem. Kanggo ngurangi kesele uga ngoronge bocah-bocah, apa maneh iki wulan Pasa. Ing panasan bisa gawe cepet kesel lan ngorong, kepengin ngombe. Yen ngana mesthi bisa mokak pasa alias batal pasa. Mula, kejaba manggon ing iyub-iyuban, bocah-bocah bisa lungguh nalika gladhen. Ora ngadeg kaya umume paduan suara. Ananging, ing pitulasan mengko ya mesthi wae ngadeg, sikap sempurna, yen nembe nyanyi.

Bu Widayati lan Bu Erlyn, guru kesenian ing sekolah, kang nglatih, katon semangat. Sanadyan mesthi wae saklorone nindakake pasa. Ya kuwi wujud semangat kang diwarisake para pahlawan. Sanadyan nindakake pasa, nglatihe ora mlelat-mlelet. Tetep semangat. Bocah-bocah pancen prelu dituladhani kanthi tenanan. Cikben gladhene ya tenanan.

Yen ora gladhen tenanan, mesthi asile ora becik. Ngisin-isine mengka yen ngisi acara ing pitulasan. Tamangka saben taun, saben pitulasan, para murid SMP 1 Jati, Kudus, Jawa Tengah (Jateng), mesthi duwe jatah dadi paduan suara. Nglagokake lagu Indonesia Raya kanggo ngiringi ngerek gendera Merah Putih, uga lagu-lagu nasional.

Kaya dene ing pitulasan-pitulasan kepungkur, ing pitulasan taun iki, kang paduan suara mung murid-murid wadon. Awit yen mung murid-murid wadon luwih gampang nglatihe, timbang kecampuran murid-murid priya. Yen kecampuran murid-murid priya rada angel ngature. Ya umume pancen mangkana murid priya. “Gawe kesel atine kang nglatih,” pituture Bu Widayati setaun sing kepungkur.

Gunggunge kurang luwih 150 bocah kang kalebu tim paduan suara. 150 bocah kuwi katone wis akeh. Ananging yen wis mlebu ing lapangan kang dienggo upacara pitulasan tingkat kecamatan, katone sithik banget, saumplik. Nglatih bocah cacahe samana kuwi ora gampang. Apa maneh bocah-bocah kuwi ora kulina nyanyi. Mung madhakna dhuwur-cendheke swara 150 bocah, angel banget. Bu Widayati lan Bu Erlyn pancen kudu sabar.

Kanggo nggayuh kasiapan kang maksimal, umume gladhene katindakake saben dina. Yen bareng karo ibadah pasa, kaya wektu iki, umume gladhene mung wektu esuk, nalika bocah-bocah mlebu sekolah. Jam-jam esuk kahanan isih rada adem. Dadi, bocah-bocah sing kalebu tim paduan suara ya kudu bisa ninggalake dampar pasinaon dhisik ing jam-jam esuk kuwi. Ora dadi ngapa. Awit, sanadyan paduan suara, ora ing njero kelas, bocah-bocah uga padha sinau. Malah bab kang disinaoni luwih lengkap. Ora mung sinau bab ilmu pengetahuan, nanging sikap lan ketrampilan. Ya, muga-muga gladhen paduan suarane kanthi tenanan cikben nuwuhake kaluhuran.

Gerak Jalan, Ngramekake Pitulasan

WIS TEKAN garis finish, salah sijining regu wadon

Sanadyan pitulasan ing taun iki durung tekan wektune, nanging wis katindakake lomba gerak jalan kanggo ngramekake pitulasan, mengeti ulang taun kaping 67 Proklamasi Kemerdhekaan RI. Lomba gerak jalan katindakake sadurunge pitulasan awit cikben ora mbarengi Pasa. Gerak jalan kalebu olah fisik mula kurang pas yen katindakake tetep Agustus, kang mbarengi ritual Pasa.

Lomba gerak jalan kang dikoordinasi dening Dinas Pendhidhikan Pemudha lan Olahraga (Disdikpora) Kabupaten Kudus, kuwi kapilah dadi loro. Sepisan, kang katindakake ing dina Selasa (17/7) kanggo para murid, SMP saderajat lan SMA saderajat. Yen diitung klompok wadon lan lanang, gunggunge nganti atusan peserta. Akeh banget. Awit kabeh SMP saderajat lan SMA saderajat ing Kabupaten Kudus, Jawa Tengah (Jateng) pancen didhawuhi melu, peserta wadon lan lanang.

Rute kang kudu ditempuh adohe 8 km. Start ing Gedung Olahraga (GOR) Wergu Wetan, semana uga finishe. Urutane, saka Gor ngulon nganti Prapatan BNI (dalan Ahmad Yani) menggok ngidul, terus lurus nganti ngarepe gedung DPRD (Tugu Ahmad Yani). Banjur menggok nengen ngliwati Dalan Lukmono hadi, lurus terus nganti Alun-alun Simpang Tujuh, menggok ing Dalan Sunan Muria, Dalan Bhakti, Dalan Cokroaminoto, mandeg ing GOR.

Kapindho, kang katindakake ing dina Rebo (18/7) kanggo kategori umum, kalebu guru-guru. Cacahe uga nganti atusan peserta wadon lan priya. Rute kang kudu katempuh adohe 6,5 km. Diwiwiti saka GOR, dipungkasi ing GOR uga. Rute kang diliwati meh padha karo rutene para murid, mung ora nganti ing dalan ngarepe gedung DPRD lan ora ngliwati Dalan Sunan Muria – Dalan Bhakti. Dadi, tekan Alun-alun Simpang Tujuh, langsung ngliwati Dalan Jendral Sudirman. Tembus Dalan Cokroaminoto, banjur GOR.

NGASO sawise ngrampungake  lomba gerak jalan

Lomba gerak jalan kang saben kategori bakal katemtokake telung juwara kuwi, dibiji srana ketepatan wektu, keutuhan regu, lan ketertiban. Ananging isih ana wae regu kang mlakune banter-banteran. Bisa wae awit ora ngreti aturane utawa pancen ora nyepelekake aturan sanadyan wis ngreti. Regu kang bisa nggayuh kanthi prayogi srana (kriteria) kuwi, bakal entuk juwara, siji, loro, utawa telu. Kabeh juwara bakal entuk piagam penghargaan lan duwit.

Gerak jalan kategori murid lan umum padha-padha kawiwitan jam 14.00 WIB. Ananging, kang dibudhalake dhisik regu lanang/priya. Sabanjure lagi regu wadon. Mbokmanawa wae cikben regu wadon ora kena panase srengenge. Awit yen budhale wis sore mesthi wae soroting srengenge ora panas.

Tontonan Kethoprak, Nguripi Ekonomine Wong Cilik

PERANGAN ADEGAN kethoprak crita Damarwulan, ing desa

Ing zaman saiki tontonan kethoprak wis arang. Sanadyan ing wulan-wulan khusus akeh wong duwe gawe, arang kang nanggap kethoprak. Awit ragate akeh banget. Bisa nganti puluhan juta rupiyah. Dadi, yen ora sugih tenan, nanggap kethoprak wektu duwe gawe, ora kecanggah. Tinimbange kanggo nanggap kethoprak ya luwih becik kanggo kepreluan liya.

Ning ya ana wong kang ora sugih, awit wis duwe celengan, bisa nanggap kethoprak nalika duwe gawe. Carane, nyelengi sithik-sithik. Mbokmanawa nganti mataun-taun lagi bisa nglumpuk akeh. Pungkasane cukup kanggo nanggap kethoprak. Nanging kanyatan sing kaya ngana sithik banget. Apa maneh ing zaman saiki kabutuhan saben dina sangsaya mundhak. Ora bakal keconggah nyelengi.

Ning ana uga wong tuwa sing bisa nanggap kethoprak awit ragat saka anake. Anake, kang arep nikah, wis nyiapake ragat kanggo nanggap kethoprak. Ya awit kerjane wis mapan. Bayarane akeh. Apa kang dibutuhake kanggo nikahe wis dicepakake dhewe. Kang kaya ngana iki Cathetan Dwija lagi wae mrangguli. Yaiku nanggap kethoprak wektu nenikahan. Ragate pancen akeh banget. Nganti puluhan juta rupiyah.

DODOLAN ing keramean tontonan kethoprak

Kethoprak bisa pentas kaping pindho, rina lan bengi. Rina, wiwit awan nganti sore. Bengine, wiwit jam sepuluhan bengi nganti esuk. Nalika Cathetan Dwija melu ambyur ing tengah-tengahing tontonan kethoprak iku, ana bab wigati kang prelu kawartakake. Tontonan kethoprak, semana uga tontonan liyane, mligine ing tlatah padesan, kaya nduweni tenaga magnet kang bisa narik masyarakat. Sing nonton akeh.

Ana kang teka tujuwane mung nonton. Kang iki, ora mesthi kenal karo sing nanggap. Awit bisa wae saka desa liya. Sarana krungu ana tontonan kethoprak, dheweke nglegakna teka nonton. Umume gunggunge malah akeh tinimbang wong kang nonton sinambi buwoh (nyumbang). Dadi, kang nonton kuwi ana rong perangan. Sepisan, wong kang tujuwane mung nonton. Kapindho, wong kang nonton sinambi buwoh. Mula, cacahe pancen akeh.

Saking akehe, wong-wong kang nonton kuwi umume ora nggatekake sakitere. Ora preduli ana tanduran kaidak-idak amerga oyok-oyokan papan kang enak kanggo ndeleng. Ana sing saka kiwa panggung, tengen lan ngarepan panggung. Kang ana ing sisih kiwa lan tengen panggung umume wong kang tujuwane mung nonton. Dene kang ing ngarepan panggung, tamune sing duwe gawe.

Kahanan kang kaya ngana kuwi kanggone wong dodolan nyenengake. Awit dheweke bisa mrema (dodolan ing reramean). Yen mrema kaya ngana kuwi umume regane dodolan rada larang. Yen biasane siji didol limangewu, nalika mrema bisa sepuluhewu. Dadi tikel loro. Mula untunge akeh banget.

Sing mrema werna-werna. Ana sing mrema dolanan. Ana kang mrema panganan, kayata bakso, goreng-gorengan, rujak, kulup, lonthong tahu, es, dhawet, kacang, jeruk, mlinjo godhogan, lan liya-liyane. Kabeh didhasarake ana ing sakitere panggung. Ana kang lesehan, mung nggelar klasa, dodolane gumlethak ing klasa. Ana kang migunakake meja lan bangku. Dodolane diatur ing meja. Mapane dodol ana ing saurute pinggir dalan. Nanging uga ana ing pekarangane wong, tangga teparone sing duwe gawe.

Akeh sing padha tuku. Luwih-luwih wong kang tujuwane mung nonton. Mesthi golek camilan jajan dipangan sinambi nonton. Ana sing ngemil kacang, mlinjo godhogan, jeruk, krupuk, lan sapanunggalaning. Bocah-bocah cilik mesthi padha njaluk dolanan marang wong tuwane. Wong tuwa umume akeh sing nuruti panjaluke anake yen lagi ana tontonan/keramean.

Dodolan ing papan tontonan/keramean mesthi akeh payune. Yen biasane dodol sedina payu siji-loro, ing papan tontonan sing payu bisa nganti puluhan utawa atusan. Apa menah yen tontonane rina lan bengi. Apa kang didol bisa entek ludes. Mbokmanawa malah  ana perangan dodolan kang kurang. Tontonane durung rampung, dodolane wis entek. Kang kaya ngene, umume ing omah wis duwe tandon. Dadi bisa njupuk,  entek-njupuk, entek-njupuk. Mula ora salah yen diarani tontonan, kalebu tontonan kethoprak, bisa nguripi ekonomine wong cilik. “Inggih, Mas, lumayan payune saged kangge kulakan,” mangkana celathu salah sijine wong dodol nalika ditakoni dening Cathetan Dwija bab kepriye dodolane, laris apa ora.

Patrap Nasionalisme, Wis Ana Grengsenge Pitulasan 2012 ing Desa-desa

Gambar kapethik saka sandhyisme.com

Ing saben taun meh kabeh negara kang wis mardika mengeti dina kamardikan. Mangkana uga negara Indonesia. Mengeti dina kamardikan ing Agustus. Ing taun iki, sanadyan isih ing Juli, pengetan dina kamardikan Republik Indonesia (RI) kang bisa diarani “pitulasan” wis ana grengsenge.

Diarani “pitulasan” amarga pengetan dina kamardikan RI ngepasi tanggal pitulas (17), yaiku 17 Agustus. Mula, wong-wong wis lanyah ngucapna “pitulasan” saben-saben mengeti dina kamardikan RI. Grengsenge pitulasan wis ana nganti ing desa-desa. Kaya ing Desa Jatikulon, Jati, Kudus, Jawa Tengah (Jateng). Katitik ing Juni wae wis kabentuk panitiya.

Panitiya tingkat desa, RW, lan RT wis kabentuk kanthi komplit. Saka sapa sing penanggung jawab nganti seksi-seksi sing mbawani saben kegiyatan wis ana. Umume wis nganakake parepatan. Kaya panitiya pitulasan RW 6 Jatikulon, Jati, Kudus, tuladhane, wis nganakake parepatan kang sepisan ing Juli iki. Ngrembug werna-werna kegiyatan.

Ana kegiyatan kang sifate umum. Tegese, bisa dieloki kabeh warga, enom-tuwa, lanang-wadon, lan gedhe-cilik. Upamane “jalan santai”. Nanging, ana uga kegiyatan kang sifate khusus. Kayata, kegiyatan kanggo bocah-bocah TK, SD, remaja, lan diwasa. Dipilah-pilah miturut umure. Cikben kabeh bisa karengkuh.

Awit pitulasan taun iki bareng ritual Pasa, mula ana kegiyatan kang dirancang ditindakake ing Juli. Yaiku kegiyatan-kegiyatan kang mbutuhake tenaga fisik. Lomba kanggo bocah-bocah, remaja, lan diwasa kang mbutuhake tenaga fisik, dianakake sadurunge Pasa. Lomba nglebokake potelot ing botol, mecah plastik isi banyu, balap karung, badminton, lan lomba liyane kang mbutuhake fisik dianakake ing Juli iki. Dene lomba kang arupa kesenian (maca geguritan lan “mewarnai”) dianakake ing Agustus, sanadyan mbarengi Pasa. Amerga jenise lomba kuwi ora mbutuhake tenaga fisik. Kabeh ragat disokong warga bebarengan.

Ora mung ing RW 6, ing RW-RW liyane lan ing tingkat RT uga nganakake kegiyatan kang kaya ngana kuwi. Cathetan Dwija malah krungu warta, yen ing tingkat desa, Desa Jatikulon, Jati, Kudus, ora mung nganakake lomba antardusun (lomba voli), nanging uga arep nanggap kethoprak. Kethoprak kalebu kesenian dhaerah kang meh wae dilalekake dening masyarakate awit kagruduk dening budhaya/kesenian modern. Nanggap kethoprak ragate larang banget. Bisa nganti puluhan juta rupiyah. Mula ragate kuwi diurunake saka warga-warga kang kalebu duwe wulu pametu (penghasilan, Ind) akeh. Awit kas desa ora nyukupi.  

Kanyatan mapak pitulasan kang kaya ngana kuwi mesthi katindakake ing endi-endi panggonan ing saambane bumi nuswantara iki. Ya ing desa-desa lan ing kutha-kutha. Masyarakat, kantor-kantor swasta, apa maneh kantor-kantor pamarentahan, mesthi wae wis siyaga. Kabeh wis ndapuk kepanitiyaan. Anggaran lan rancangan-rancangan kegiyatan mesthi wis kasiapake.

Dadi, sanadayan isih adoh saka 17 Agustus, nanging para warga bangsa gumregah. Wis ana grengsenge kahanan batin lan lair kanggo pengetan kaping 67 dina kamardikan RI 2012 iki. Iku mono patrap nasionalismene masyarakat Indonesia kang ora bakal lumuntur.

Riyaya Undhuh-undhuh, Ngenalake bab Saos Sokur Tumrap Bocah-bocah

PISUNGSUNG TARI kang kabawakake dening para taruna greja

Urip tansah dipun berkahi dening Gusti Allah. Kabeh kabutuhaning urip bisa kacukupan ya awit campur astanipun Gusti Allah. Ora ana siji-sijia manungsa sing bisa nyukupi kabutuhane urip dhewe. Yen dideleng sakedepan mbokmanawa manungsa bisa ngomong yen uripe bisa lestari kuwi awit dheweke wis ngupaya rejeki lumantar makarya. Ananging sejatine, yen dirunut kanthi jujur, kabeh kuwi mung awit tresnanipun Gusti Allah dhateng manungsa, titahipun.

Kasantosan sing digawe nyupaya makarya supaya manungsa kuwi lestari uripe asalipun saking Gusti Allah. Dadi, manungsa sehat, duwe kasantosan, landhep pikire, ulet, werna-werna pakaryan ana, sejatine iku mung pakaryan agung Gusti Allah rumentah marang manungsa. Mula, yen Gusti Allah mboten tresna dhateng umatipun, ora ana tumitah, kalebu manungsa, kang bisa urip.

Mula, manungsa kudu saos sokur dhateng Gusti Allah kang sampun paring pangrimat, ing saben dinane. Ing dina khusus, kaya dene ing Riyaya Undhuh-undhuh (Minggu, 27/5), umat Kristiani nganakake kebaktian khusus. Ing kebaktian kuwi, pasamuwan diatag ngaturaken saos sokur sacara khusus dhateng Gusti Allah. Maneka warna pisungsung kang kaaturake dhateng Gusti Allah manut kakuwatane lan pamilikane dhewe-dhewe.  Sing pakaryan tani ya nyaosake asil tetanen (tela, klapa, pari, kates, gedhang, nangka, jagung, lan sapanunggalaning), sing dagang ya barang utawa arta, semana uga kang pagawe, bisa misungsungake arta, sing ngingu kewan ya bisa kewan kang dipisungsungake. Dene, sing pinter gawe rerajinan tangan bisa misungsungake asil keterampilan tangan. Sing pinter masak ya misungsungake masakan, lan liya-liyane nyocoki karo kawasisane. Sing bisa ngolah musik, nembang/ngidung, maca geguritan, ya bisa bae nyaosake kuwi. Mula sing bisa saos sokur ora mung kang wis dewasa. Bocah-bocah uga bisa.

MACA GEGURITAN lan NDEDONGA bab pisungsung kang kaaturaken dhateng Gusti Allah.

Mula, ing Riyaya Undhuh-undhuh, bocah-bocah kang isih cilik (kalebu balita lan batita) diatag uga ndherek ngramekake Riyaya Undhuh-undhuh kanthi misungsungake apa sing didhuweni. Sing bisa nyanyi ya nyanyi, sing bisa nari ya nari, lan sapanunggalaning. Ana uga bocah-bocah kang dipacaki miturut profesine wong dewasa. Ana sing dadi petani, polisi, pedagang, tentara, guru, pegawe kesehatan, lan liya-liyane. Kabeh kuwi dianakake, cikben bocah-bocah sangsaya mangerteni yen sapa bae bisa atur pisungsung sokur dhateng Gusti Allah.

Kahanan kuwi mau kaya kang dianakake ing greja kang dakdhereki. Sawise mirengake sabdanipun Gusti Allah kang diwedhar dening bapa pendhita, kabeh pasamuwan (tuwa lan anom, lanang lan wadon, bocah lan dewasa) ndherek mangayubagya Riyaya Undhuh-undhuh. Urut-urutane, ana pisungsung tari kang nggambarake pakaryaning para tani. Sabanjure, penari kuwi mau murwakani prosesi undhuh-undhuh, kang didhereki bocah-bocah kang dipacaki rupa-rupa profesi. Sakburine, ana rombongan wakil pasamuwan (putra lan putri, nom-noman, dewasa) nggawa  rupa-rupa asil tetanen, arta, lan saliyane, kausung ing ngarepe pasamuwan (ing altar), banjur kadongakake bebarengan kapimpin dening bapa pandhita.

Rupa-rupa asil tetanen, uga asil kerajinan tangan, lan asil masakan, kuwi banjur didhasarake ing jaba greja, dituku karo pasamuwan kang mbutuhake. Dadi, ing pungkasaning kabeh pisungsung kang arupa barang kuwi dadi pisungsung arta.

Liwat PMR Nyemekake Sikap Preduli Marang Pepadha

BOCAH KANG LARA ditandhu digawa menyang UKS sarampunge upacara dening PMR.

Saben Senin, ing sekolah meh mesthi dianakake upacara. Kajaba yen ing dina liya ing minggu iku ana dina nasional kang mrelokake upacara, kayata pengetan dina Pendhidhikan Nasional, dina Kartini, dina Pahlawan, lan liya-liyane. Saben ana upacara ing sekolah mesthi bae nglibatake para siswa. Bisa bae dadi petugas. Nanging sing baku dadi peserta upacara.

Ing kanyatan saben ana upacara kang umume mrelokake wektu kurang luwih sakjaman, ana bae bocah kang ora kuwat nganti bubar upacara. Ing tengah-tengahing upacara ana bae bocah kang ambruk awit lemes awake. Kang paring pitulungan sepisanan lumrahe bocah kang ana ing sajedake. Diinggirake/dietokake saka barisan. Ing kene, petugas palang merah remaja (PMR, kang anggotane para siswa) banjur paring pitulungan. Petugas PMR kang cacahe luwih saka siji iku wis nyiapake dlakbar. Bocah kang lemes awake (mbokmanawa kelangan kesadharan) mau banjur diangkat nganggo dlakbar. Digawa ing panggonan kang rada ayom. Ing teras utawa njero kelas yen mung prelu pitulungan sethithik. Ananging yen dideleng, bocah mau mrelokake pitulungan kang luwih khusus, lumrahe langsung ditandhu karo dlakbar digawa menyang ruang usaha kesehatan sekolah (UKS).

Bocah-bocah kang kalebu anggota PMR, kang ing wektu iku duwe tugas, nglakoni kewajiban mau kanthi prayogi. Nggotong kancane sing lagi lara kanthi sabar lan kebak katresnan. Ing kene sikap preduli marang kanca kang mrelokake pitulungan subur kasemekake. Bocah-bocah nduweni sikap preduli marang pepadha. Luwih-luwih marang kadang kang nembe lara. Cekat-ceket paring pambiyantu. Iku jiwa (semangat) kang mesthine wigati kasemekake marang kabeh tarunaning bangsa iki.  Mula bener yen saben ana upacara ing sekolah, bocah-bocah kang kalebu anggota PMR wis dipapanake ing saubenge/lapangan upacara, njaga yen samangsa-mangsa ana bocah kang lara nalika ndherek upacara. Awit iku bisa dhidhik bocah nduweni sikap preduli. Nuwun.

Pameran Akbar lan Seni Hardiknas 2012, Nyuguhna Maneka Kreasi Siswa

BAND SMP 1 JATI ndherek ngisi acara pameran seni.

Pameran Akbar lan Seni Hardiknas 2012 kang digagas dening Pemerintah Kabupaten (Pemkab) Kudus, liwat Dinas Pendidikan Pemuda Olahraga (Disdiknas) Kabupaten Kudus, Jumat (4/5), ditutup. Pameran kang digelar ing Gedung Ngasirah, iku pranyata ora mung mamerake seni lukis lan hasta karya. Ana maneka kreasi siswa liyane kang nambah suwasana luwih gebyar.

Pancen, yen mlebu ing njero ruang pameran kang dideleng mung lukisan lan hasta karya, asil pakaryane siswa lan guru seni-budhaya. Ana lukisan kang ngemu kaendahan alam, sosial masyarakat, tradhisi, lan agama. Ana uga hasta karya kang arupa keramik kang dimodifikasi karo limbah masyarakat, nanging asile apik banget. Barang seni kang dipamerake iku ana sing wis laku. Dituku wong. Regane ya undha-usuk. Ana sing rada murah, ana sing larang banget. Nganti puluhan juta rupiyah. Barang seni kang wis dituku wong isih dipamerake, nanging wis diparingi tandha. Cikben ora dimeliki wong liya.

Dene ing njaba ruang, ana panggung kang dienggo nyuguhake maneka kreasi siswa. Kanggo ngisi acara saka dina sepisan, Selasa (2/5) nganti Jumat (4/5), panitiya nyuwun kabeh sekolah ing Kudus, negeri lan swasta (SMP lan SMA/MA/SMK) paring suguhan seni sing diduweni. Ana sing nyuguhake tarian, solo, duet, paduan swara, band, lan liya-liayne. Saking akehe sekolah sing arep nyuguhake kawasisane, wektune dibagi. Kabeh sekolah sing karep mau cikben bisa tampil.

Awit, yen esuk bocah-bocah padha sekolah, wektu kanggo nyuguhake kawasisan mau ya sore, sabubare jam sekolah. Sore, udakara jam 14.00 nganti 17.00 WIB wis ana sing ngisi acara. Wektu iku sing ngisi acara bocah-bocah SMP. Dadi, sadawane wektu iku pancen ora mung sak (siji) SMP. Nanging, ana luwih saka siji SMP sing ndherek ngramekake. Werna-werna sing disuguhake. Kaya kang wis kasebut ing dhuwur. Kayata, tari, band, lan solo orgen. Sabubare siswa SMP sing tampil, bengine siswa SMA/MA/SMK. Kabeh mau sejatine kanggo paring panglipur marang masyarakat kang mirsani pameran, kang ora mesthi saben wektu ana.

Dadi, acara pameran kuwi bisa kasebut wadah kanggo nampung kabeh kreasi seni siswa (lan guru) supaya bisa dimangerteni dening kabeh masyarakat. Saliyane bocah-bocah disibukake karo sinau, pranyata nduweni karya seni kang patut disuguhake marang masyarakat. Kanggone bocah-bocah kang ora duwe bakat seni, pameran kuwi bisa kanggo papan sinau lan rekreasi. Ndeleng karya seni kang dipamerake bisa bae nuwuhake inspirasi kang positif.

TARI LAN PADUAN SUARA uga ndherek ngisi acara pameran akbar lan seni siswa lan guru ing Gedung Ngasirah, Kudus.

Kuwalitas kreasi seni kang disuguhake pancen beda siji lan sijine. Nanging, sanadyan mangkana, kabeh kudu diapresiasi kanthi apik. Bocah-bocah wis gelem tampil ing panggung dideleng wong akeh kuwi samesthine wis duwe nilai tambah. Ora akeh cacahe bocah sing duwe kekendelan kaya kuwi. Lumrahe bocah-bocah yen tampil ing ngarepe umum padha kurang kendel. Mula, sepisan maneh bocah-bocah sing wis padha nyuguhake kreasi senine kuwi kudu diparingi penghargaan, paling ora motivasi kanggo  nyemangati supaya bocah-bocah kuwi sansaya ningkatake kompetensine. Awit kompetensi kuwi sing mesthi bisa kanggo nggayuh masa depan kang njanjikake.

Nyiapake Ekspresi ing Dina Pendhidhikan Nasional 2012

LUKISAN karyane para siswa kang arep dipamerake

Lumrahe dina-dina kang dianggep penting diwigatekake kanthi khusus. Ana aktivitas-aktivitas khusus kang dienggo mahargya. Apa tumpengen, upacara, pameran, dhiskusi, seminar, apa liyane (maneh) kang dianggep prelu kanggo mengeti. Awit, dina-dina kang dianggep penting kuwi lumrahe kaya-kaya nduweni daya kang gawe tuwuhe rasa sigrak. Kayata dina Proklamasi Kamardikan, dina Kartini, dina Pahlawan, uga dina Pendhidhikan Nasional. Dina-dina kuwi nduweni underan dhewe-dhewe.

Dina Pendhidhikan Nasional, kang dipengeti saben 2 Mei ing saben taune, uga dhuweni underan. Ana gegayutane karo bab pendhidhikan, kayata pendhidhikan informal, formal, lan nonformal. Sanadyan sing mahargya lumrahe mung pendhidhikan formal. Sekolah-sekolah, saka taman kanak-kanak (TK) nganti perguruan tinggi (PT) yen ngadhepi dina Pendhidhikan Nasional mesthi nganakake aktivitas-aktivitas kang ana gegayutane karo pendhidhikan.

Kaya ngadhepi 2 Mei 2012 iki, Pemerintahan Kabupaten (Pemkab) Kudus, lumantar Dinas Pendhidhikan Pemudha lan Olahraga (Disdikpora) Kabupaten Kudus, nganakake kegiyatan pendhidhikan kanthi cara nglibatake sekolah-sekolah ing Kabupaten Kudus, Jawa Tengah (Jateng). Tema pengetan dina Pendhidhikan Nasional, kang unine “Bangkitnya Generasi Emas Indonesia”, diterjemahake kanthi cara kang ekspresif dening para kadang dwija ing Kudus.

Semangat kuwi katitik saka persiapan kang wis diwiwiti ing dina iki, Selasa (1/5), yaiku persiapan pameran pendhidhikan. Pameran pendhidhikan kang rencanane dianakake ing Gedung Ngasirah, arah mengetan (tumuju ing Pati) udakara telung km saka alun-alun, Simpang Tujuh, iku nglibatake para kadang dwija seni budhaya lan para siswa. Pameran karya-karya seni para dwija lan siswa. Ana lukisan, keramik, patung, lan hasta karya liyane, kang ngedhap-edhapi. Miturut Muhammad Sukarno, ketua panitia pameran, karya seni sing dipamerake gunggunge ada 800-an. Iku nyakup karyane para dwija lan siswa (SMP/MTs lan SMA/MA/SMK) se-Kabupaten Kudus. Dadi, angen-angene guru SMP 2 Gebog, Kudus, kuwi ing taun iki kawujudake, yaiku nganakake pameran bareng antarane guru lan murid.

KARYA SENI ekspresine guru lan murid kang arep dipamerake

Pameran pendhidhikan kuwi bakal dibukak dening Bupati Kudus, H.Mustofa, sabubare nindakake upacara dina Pendhidhikan Nasional ing alun-alun Kudus, Rabu (2/5). Pameran kang didanai PT Djarum Kudus liwat Djarun Foundation Bhakti Pendidikan, kuwi arep digelar kanggo masyarakat Kudus wiwit Rabu (2/5) nganti Jumat (4/5). Kanggone para siswa, pameran kuwi bisa digawe papan kanggo rekreasi kang sifate edukatif. Mula, saben sekolah kang mapan ing Kudus, bakal diwenehi jadwal kunjung.

PARA KADANG SENI kang nata papan pajangan lukisan

Kanggo nggayuh iku, panitia wiwit Selasa (1/5) esuk wis padha sibuk ing Gedung Ngasirah. Ana sing lagi nyiapake administrasi, nata papan pajangan lukisan, nata karya-karya seni kang arep dipamerake. Dipantha-pantha, ana sing diselehake ing kamar sisih kiwa gedung utama, ing kamar mburi (kiwa lan tengen). Aku sempat ndeleng lan ndlajah karya-karya seni kuwi saka kamar siji lan sijine. Cacahe pancen akeh banget. Sing lukisan, ukurane werna-werna, ana sing cilik, ana sing gedhe. Ana uga keramik kang wis dimodifikasi karo bahan-bahan limbah, karyane bocah. Sing dipamerake rencanane uga ana keterampilan seni, tradisional lan modern, kayata kerawitan, tari, vocal (band) kang katindakake dening para siswa. Rahayu mbangun generasi emas Indonesia!

Peladosan Kesehatan: Saka, Olehing, lan Kanggo Pasamuwan

Para pelados kesehatan arep mriksa "pasien"

Kanggone manungsa, kesehatan kalebu perangan kang wigati. Badhan sehat, kabeh aktivitas ing pagesangan, bisa katindakake kanthi prayogi. Kesehatan kuwi ora mung kanggo awake dhewe, nanging uga kanggo awake liyan. Karepe, yen awak sehat ora ngrepotake liyan, malah bisa mitulungi kerepotane liyan. Mula, babagan kesehatan diudi dening sapa bae. Luwih-luwih kanggone wong kang wis lanjut usia (lansia).

Sapa bae, sing jenenge wis kalebu lansia kuwi mesthi rentan karo penyakit. Kabeh penyakit gampang nempel ing awak. Sanadyan yen isih enom katon kuwat, ora nate lara, yen wis lansia gampang banget kenclokan lara. Kaya-kaya kabeh penyakit teka-lunga, ibarate. Mula klompok lansia kuwi sing kudu dadi kawigaten kang utama. Sedhela-sedhela kudu dicek kesehatane, kanthi tertib.

Babagan kuwi pranyata wis suwe dadi kawigatene greja, ing endi aku masamuwan. Greja, liwat bidang diakonia (pelayanan kasih), saben telung wulan sepisan nganakake “pemeriksaan kesehatan” mligine kanggo warga lansia (sepuh). Pemeriksaan kang sifate gratis pancen dibutuhake wong. Katitik, saka akehe wong kang dherek daftar supaya bisa diladeni priksa kesehatan.

Nganti ing wektu saiki, cacahe peserta ora kurang saka 30 wong. Saka jumlah kuwi, sing akeh pancen klompok lansia. Dene sisane, wong sing bisa diarani isih kalebu enom. Iku mbuktekake yen sanadyan wiwitane “pelayanan kesehatan” kuwi mung ditujokake marang lansia, nanging sabanjura (nganti saiki) wong-wong kang durung kalebu lansia,  ana sing melu. Kabeh entuk pelayanan padha, ora beda. “Pelayanan kesehatan” nyakup priksa darah, trigliserit (TG), tensi lan liya-liyane. Kabeh “pasien” yen wis rampung priksa diaturi obat sing cocok karo penyakite. Uga diaturi snack (jajan lan ngombe). Dene anggaran kang digunakake kuwi asale saka pisungsung pasamuwan. Mula pantes yen dipocapake saka, olehing, lan kanggo pasamuwan. Tegese, asale saka pasamuwan; olehing pasamuwan; diprelokake dening pasamuwan.

Ana "pasien" kang lagi ditensi lan dijupuk getihe, banjur dipriksa

Tenaga kang paring peladosan (pelayanan) duwe keahlian ing bidange. Ana sing perawat, bidan, uga dokter. Tenaga kuwi, mligine perawat lan bidan, ora angel golekane awit anggota pasamuwan (warga greja) akeh sing nduweni profesi kuwi. Tegese, akeh warganing pasamuwan sing nyambut gawe ing rumah sakit, dadi perawat utawa bidan. Tenaga dokter, sanadyan wiwitane angel-angel susah diupayakake, awit akeh sadherek sing makarya ing rumah sakit sesambaten karo dokter saben dina, saiki gampang diusahakake. Saben ana peladosan kesehatan mesthi ana doktere. Dokter sing paring pambiyantu gonta-ganti. Ing peladosan iki dokter A, ing peladosan sakcandhake bisa bae dokter B, C, utawa D. Ngono kuwi ngepasi dokter sapa sing  libur kerja (ing rumah sakit), nembe paring pambiyantu. Tenaga dokter kuwi ora gelem dibayar. Kabeh pelayanan murni, tulus, lan ikhlas.

Peladosan kesehatan kang kurang luwih ngentekake wektu rong jam, kuwi katindakake sabubare kebaktian. Dadi, pasamuwan sing wis daftar (katitik saka kartu anggota) ora langsung kondur, nanging ndherek priksa dhisik. Priksane katindakake ing greja uga. Dadi, sawise bubar kebaktian, ana saperangan papan kebaktian sing diowah (kanthi spontan) dadi papan kanggo priksa. Nganti saiki greja pancen durung duwe papan khusus kanggo peladosan kesehatan. Sanadyan mangkono, lumakune peladosan kesehatan tansah katon prayogi. Ora ana siji-sijia pasamuwan sing ketriwal. Kabeh angsal pelayanan lan ngraosake rasa seneng.

Ndherek Bidston Manten

Perangane adicara bidston manten, ngidungake pepujen

Wis lumrah ing pasamuwan sing dakdhereki yen ana anggota arep nindakake mantenan, sadurunge “pemberkatan nikah” ing greja, dianakake bidston manten ing omah. Kulawarga nekakake pasamuwan greja, supaya ndherek ngrasakake sukur lan paring pandonga. Cikben kabeh kang wis dipersiapake bisa katindakake kanthi prayogi, ora ana rubeda sing nganggu lelampahane adicara. Yaiku adicara kang katindakake ing omah, greja, uga ing papan resepsi (kang lumrahe kanggo kulawarga-kulawarga sing kalebu “menengah ke atas”). Dene, kulawarga sing kalebu “menengah ke bawah”, jamake nindakake resepsi ing omah.

Bidston manten (Kamis, 26/4) sing daktekani karo kanca-kanca sapasamuwan iku, papane rada adoh saka kutha  Kudus, Jawa Tengah (Jateng). Adohe saka kutha Kudus udarakara 20 km, arah ngalor, tumuju ing laladan Redi Muria. Pase ing Dukuh Kuwukan, Desa Colo, Kecamatan Dawe. Dalan kang tumuju ing papan iku munggah. Sadurunge mlebu ing Dusun Kuwukan, dalane alus, awit dalan iku pancen dalam umum. Dalam kang meh saben dina diliwati bis-bis gedhe lan cilik kang ngeterake wong-wong ziarah ing pasareane Sunan Muria. Wong-wong kang padha ziarah iku lumrahe saka njaba dhaerah (manca).

Sanadyan dalan kang lumebu ing Dukuh Kuwukan iku rusak banget, ora ana sing bisa dipilih, kabeh pasamuwan sing nekani bidston kuwi rawuh kanthi kebak kaselamatan. Mlakune kendharaan sing ditumpaki pancen alon-alon. Ananging, kabeh ora telat awit tindake saka kutha Kudus wis dikira-kira rada gasik. Sawatera wektu leren, ngaso dhisik, banjur kabeh pasamuwan kaatag lumebu ing adicara bidston.

Ing adicara bidston manten, underane kababarake sabdane Gusti (kaasta dening bapa pendhita), dijangkepi karo pepujen-pepujen, lan pandonga. Kanggo ngregengake adicara kuwi, saben pepujen kang dikidungake diringi “musik keroncong”.  Ing tlatah Kuwukan lagi iki ana bidston manten diringi “musik keroncong”. Sabenere paguyuban keroncong greja wis ana sawatara suwe. Paguyuban keroncong greja ana loro, sing siji para anggotane wong-wong dhewasa, sijine maneh para taruna. Ing tlatah Kudus, “jam terbang” paguyuban keroncong iki wis suwe. Awit, meh saben anggota pasamuwan duwe gawe, lumrahe mantenan, nyuwun diiringi keroncong nalika bidston manten. Ya ana uga sing ora kersa, nanging  ora amarga paguyuban keroncong nyuwun bayaran. Ora. Paguyuban keroncong greja kuwi paring pambiyantu ngramekake adicara kanthi tulus ikhlas. Ora ana pamrihe apa-apa, kajaba mung melu nyangga bot-repoting anggota pasamuwan.

Malah ora mung bab paguyuban “musik keroncong” kang paring pambiyantu. Supaya adicara mantenan, saka persiapan nganti pelaksanaan, bisa lumaku apik, ya ana penguruse (wong-wong kang ngurus). Penguruse kuwi wis kabentuk sacara permanen. Pengurus kuwi mbantu anggota pasamuwan sing arep duwe gawe, saka membentuk panitya, ngrancang adicara, nganti nindakkake adicara. Mula yen arep nyusun panitya manten, pengurus mesthi sesambetan karo kulawarga sing arep duwe gawe. Dadi pengurus ora mlaku dhewe. Lha lumantar sesambetan kuwi, banjur kabentuk panitya manten, kang jamake para anggotane saka sedulur-sedulur (dhewe) lan pengurus.

Pasamuwan sarampunge bidston, kaaturan dhaharan lan unjukan kinanthen dening lelipuran keroncong

Dadi, sing ngurusi “musik keroncong”, adicara bidston manten ing omah, “pemberkatan nikah” ing greja, nganti resepsi, ya panitya.  Kerja kerase panitya bisa ngentheng-ngenthengi beban kulawarga (kang duwe gawe).  

Adicara bidston kang katindakake kurang luwih rong jam kuwi, ora mung dirawuhi saperangan kanca saka Kudus, nanging uga saka pasamuwan kang mapan ing Colo lan Kuwukan. Cacahe ora akeh awit pasamuwan Colo lan Kuwukan kuwi mung kalebu pepanthan. Bocah-bocah uga padha ndherek. Bocah-bocah sing kalebu gedhe ya bisa ndherekake bidstonan kanthi apik, dene sing cilik ya kaya ngana kae, ana sing mlayu rana, ana sing mlayu rene. Sanadyan ngono, adicara bidston manten, saka wiwitan nganti pungkasan, lumaku kanthi apik.

Sarampunge bidston, para pasamuwan nglahapi dhaharan lan unjukan sing disajekake para among saji. Katone, para among saji kuwi anggota paguyuban kang wis tinata. Katitik saka sandhangan sing dienggo, padha seragaman, klambi batik sacorak-sawerna lan kuplukan. Kabeh padha nindakake tugas kanthi alus lan sumeh. Paguyuban keroncong paring panglipur lumantar tembang-tembang campur sari dhateng para rawuh kang nembe dhedhaharan.        

Nglibatake Bocah-bocah Ngresiki Lingkungan

NJUMPUTI REGEDAN: Bocah-bocah lagi ngresiki dalan ing ngarep sekolah

Nyengkuyung apa kang dadi programe pemerintah ing babagan njaga karesikan lingkungan, pas banget karo gegayuhane SMP 1 Jati, Kudus, Jawa Tengah (Jateng), kang mapan ing Dalan Getas Pejaten, Kecamatan Jati, Kudus, kuwi. Yaiku, gegayuhan supaya para muride nduweni sikap peduli marang lingkungan. Mulane, ing Jumat (13/4) esuk mau bocah-bocah kelas VIII A nganti H, diatag menyang dalan kang ana ing ngarep sekolah. Bocah-bocah supaya ngresiki pinggiring dalam kanthi njupuk reregedan kang pating slengkrah. Regedan plastik, kertas, uga godong-godong garing kang ngregedi dalan. Jumat (6/4) sing kepungkur bocah-bocah kelas VII A nganti H uga nindakake pakaryan kang padha.

Supaya dalan kang arah ngalor lan ngidul saka sekolah padha bisa resik, bocah-bocah mau diperang dadi loro. Separo, kelas VIII A nganti D, didhawuhi ngresiki dalan saka ngarepe sekolah ngarah ngalor nganti protigan, kang tumuju ing Gedung DPRD. Dene, separone maneh, kelas VIII E nganti H, didhawuhi ngresiki dalan saka ngarepe sekolah mengidul nganti ngarepe Museum Kretek. Kabeh dipandhu dening para guru, kang mulang kelas kuwi ing jam 1 lan 2.

Reregedan kang pating slengkrah mau dijumputi, banjur dilebokake ing plastik kang wis disiapake bocah-bocah saka ngomah. Sanadyan, ana bae bocah-bocah kang ora nggawa plastik. Bocah-bocah kang ora nggawa plastik dhewe ya melu ngrubung plastik kancane. Regedan kang dijupuk banjur dilebokake ing palstik kancane mau. Regedan kang wis dilebokake plastik mau banjur digawa bocah-bocah tumuju ing mburi sekolah, dibuwang ing papan sampah permanen. Saben dina, regedan kang wis cumepak ing papan sampah permanen mau dijupuki tukang sampah pemerintah, banjur digawa ing papan regedan pungkasan, istilah bahasa Indonesiane, kasebut Tempat Pembuangan Akhir (TPA). Sanadyan dalan kang diresiki bocah-bocah kuwi ora dawa, udakara mung sekilo meter, ananging tetep katon apik yen bisa katindakake. Sithik-sithik, yen kabeh wong nduweni kawigaten, mesthi bakal dadi apik kabeh.

NGLUMPUKNA REGEDAN: Bocah-bocah nggawa regedan menyang papan regedan permanen ing mburi sekolah

Nglibatake bocah-bocah njaga karesikan lingkungan kuwi bisa nuwuhake sikap positif bocah marang lingkungan. Mula, sikap kuwi kudu kawiwitan nalika isih cilik. Mesthine ora mung ing sekolah, ananging ing omah bacah-bocah dening wong tuwa uga dikenalake kepriye ngresiki pekarangan kang reged. Ayo bareng-bareng nuwuhake kabudhayan resikan ing lingkungane dhewe-dhewe!

Widyawisatane SMP 1 Jati, Kudus

MONAS: Bocah-bocah nampang ing Monas

SMP 1 Jati, Kudus, Jawa Tengah (Jateng) nindakake widyawisata nalika tanggal 26 nganti 29 Maret 2012 sing kepungkur. Objek widyawisatane ing Jakarta lan Bandung. Ing Jakarta, bocah-bocah kang ing tahun pelajaran iki nembe kelas VIII kuwi, diajak ing Monumen Nasional kang luwih dikenal wong kanthi sebutan Monas. Ing Monas bocah-bocah bisa ngangsu kawruh bab werna-werna. Ana ing jero perangan ngisor, bocah-bocah bisa mrangguli perangan sejarah Indonesia. Ana diorama kang bisa diabadekake lumantar tustel alias difoto lan disoting. Ana tulisan-tulisan bab sejarah Indonesia sing bisa dicathet uga  kanggo tambahing kawruh.

Saliyane ing Monas, bocah-bocah uga diajak menyang Planetarium. Ing papan iki bocah-bocah bisa ngangsu kawruh bab ilmu antariksa. Wektu kurang luwih sakjam, bocah-bocah kang cacahe 200-an luwih mlebu ing sajroning ruangan kang wujude blendhuk, kabeh padha lungguh ing kursi. Ora sawetara suwe ruangan kuwi digawe kaya wayah bengi, kanthi cara kabeh lampu dipateni. Ruangan dadi peteng ndhedhet. Ananging, tontonan pemandangan angkasa kang dikebaki benda-benda langit wis bisa didelok. Kaya wektu bengi tenan, bisa ndelok werna-werna bintang. Ing kono bocah-bocah dikenalake werna-werna rasi bintang, planet, benda-benda langit liyane. Kang paling nyenengake nalika kabeh diajak “berimajinasi” numpak pesawat, munggah ing angkasa. Dibarengi ngrungokake musik kang cocok, kahanan kuwi ndadekake kabeh kaya benar-benar ana ing angkasa, cedhak banget karo lintang lan planet-planet kang mapan ing orbite. Dadi ora mung nyenengake, ananging uga gawe ati rasa maknyes. Ndeleng kahanan antariksa ing Planetarium kabeh bocah lan guru nduweni rasa takjub.

Sakwise ing Planetarium, bocah-bocah diajak menyang Taman Mini Indonesia Indah (TMII). Ing TMII, bocah-bocah dikenalake werna-werna anjungan daerah, kang cacahe puluhan kuwi. Supaya luwih kenal bab Anjungan Jawa Tengah, bocah-bocah nalika nindakake mangan awan lan istirahat ana ing Anjungan Jawa Tengah kuwi. Ing kono ana gamelan. Ana uga kreta/dokar kuna. Sakwise kuwi, bocah-bocah diparingi wektu kanthi longgar kanggo mangerteni lan ngrasakake apa bae kang ana ing TMII. Ana sing numpak kereta gantung, sepedha dhobel penumpang, sepur, lan mainan-mainan liyane. Mung rada ora nyenengake amerga wektu kuwi lagi udan.

MANGAN: Lagi mangan awan ing Anjungan Jawa Tengah, TMII

Dene kang ana ing Bandung, ing dina sacandhake, bocah-bocah diajak ing Museum Gealogi. Ing kono, bocah-bocah bisa mangerteni fosil-fosil purba, manungsa lan kewan. Sejarahe fosil-fosil kuwi uga ditulis ing papan sacedhake fosil, dadi ya nggampangake kabeh bocah kang golek materi kanggo nggawe tugas sekolah. Bocah-bocah uga diajak mlebu ing ruang kanggo ndeleng filem kang critane ana sesambungane karo prekara-prekara kang ana ing sakjeroning lan njabane bumi. Filem kuwi dawane udakara 45 menit.

FOSIL: Bocah-bocah ing cedhake fosil kewan purba, Museum Geologi

Mentas saka Museum Geologi, bocah-bocah diajak menyang Trans Studio. Wiwit sakdurunge budhal widyawisata, papan iki kang dadi pepinginane bocah-bocah. Dadi, nalika mlebu ing Trans Studio, polatane kabeh bocah padha katon seneng. Mula, ing papan iki bocah-bocah diparingi wektu paling dawa. Sanadyan diparingi wektu paling dawa, ora ana bocah siji-sijia kang bisa migunakake kabeh wahana, kang cacahe puluhan kuwi, kang wis kasediakake. Sanadyan ngono bocah-bocah wis katon puas.

PEDE: Bocah-bocah lan Pak Naryo, salah sijine guru pendamping, pede banget ing regole Trans Studio, Bandung

Sabanjure bocah-bocah diajak klencer blanja ing Cibaduyut kang “terkenal” kuwi. Golek samubarang kang pantes digawe oleh-oleh kanggo bapak/ibu lan kadang ing omah. Ing Cibaduyut bisa tuku tas, jaket, sepatu, sandal kang digawe saka kulit. Mula regane ya larang banget. Bocah-bocah ana sing tuku kaos, tas, sepatu, lan liya-liyane. Sadurunge ing wayah wengi kuwi rombongan SMP 1 Jati, Kudus, ninggalake Bandung tumuju ing Kudus, kabeh padha nganakake “santap malam” ing salah sijine rumah makan.

Lumakune rombongan SMP 1 Jati, Kudus, tumuju Kudus wengi iku lancar. Ananging sadurunge lumebu ing Alas Roban dikagetake karo kemacetan kang suwene ora mekakat.  Macet wiwit jam 03.00 nganti 08.00 WIB amerga ana trek ngguling ing dalan. Bisa uwal saka kemacetan nalika wis mentas saka Alas Roban. Mula, kang rencanane tekan omah (Kudus) jam 08.00 WIB mundur nganti jam 12.00 WIB.